Định vị và vận hành Hà Nội như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia

Chỉ đạo trực diện các vấn đề bức xúc, kéo dài của Thủ đô

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, Thành ủy Hà Nội đã tập trung chỉ đạo trực diện các vấn đề bức xúc, kéo dài của Thủ đô, như: ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm. Đây được coi là những nhiệm vụ phải tạo chuyển biến đo được, được kiểm đếm theo tháng, theo quý, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng ngành, từng cấp. Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án hạ tầng đô thị đã ách tắc nhiều năm tốc độ rất nhanh, tinh thần rất khẩn trương, cho thấy Hà Nội đang hình thành phương thức lãnh đạo, điều hành dựa trên kỷ cương và hiệu quả thực chất.

Tổng Bí thư chỉ rõ Thủ đô vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác tương xứng; các tồn tại về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị là phép thử trực tiếp đối với năng lực quản trị đô thị và tổ chức thực thi. Vì vậy, cần tiếp tục đẩy mạnh những cách làm đã có chuyển biến, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể, kiểm chứng được.

Nhấn mạnh việc đất nước đang đứng trước một bước ngoặt phát triển có ý nghĩa lịch sử, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh đó, vai trò của Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, Hà Nội không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn mà phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới, tư duy mới.

Mỗi vấn đề Hà Nội giải quyết thành công và hiệu quả, từ quản trị đô thị, tổ chức không gian phát triển, xử lý ùn tắc, ô nhiễm, ngập úng đến kỷ luật đầu tư công, cải cách hành chính và chuyển đổi số… sẽ có tác động rất lớn đến cách nghĩ, cách làm của các địa phương cũng của toàn quốc.

Quy hoạch Thủ đô phải lấy con người làm trung tâm, chất lượng sống làm thước đo cao nhất

Nhấn mạnh Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm phải là công trình của trí tuệ, trách nhiệm, khát vọng phát triển và quy hoạch hôm nay sẽ quyết định Hà Nội sau 50 năm, 100 năm, Tổng Bí thư cơ bản thống nhất với những định hướng lớn trong quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Trong đó có ý tưởng đề xuất mới, chuyển từ Quy hoạch "5 vùng đô thị, 5 trục không gian, 5 khu vực đô thị, đô thị vệ tinh" sang mô hình "đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp".

Để đạt được mục tiêu đề ra, Tổng Bí thư đề nghị bám sát 7 yêu cầu. Cụ thể, Quy hoạch Thủ đô phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước. Quy hoạch Thủ đô phải lấy con người làm trung tâm, chất lượng sống làm thước đo cao nhất. Phát triển Hà Nội phải hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, giữa mở rộng và bảo tồn. Quy hoạch Thủ đô phải đi trước một bước, có tầm nhìn xa, có không gian phát triển mở, quy hoạch không chỉ cho hôm nay mà phải đủ dư địa cho các thế hệ mai sau.

Hà Nội phải được quy hoạch như một trung tâm sáng tạo, tri thức, đổi mới của quốc gia; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội là yêu cầu xuyên suốt trong quy hoạch Thủ đô. Thành phố phải tổ chức xây dựng quy hoạch một cách khoa học, dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học, trí thức, chuyên gia trong, ngoài nước và của Nhân dân. Đồng thời, phải kiên định, nhất quán, không để quy hoạch bị bẻ cong bởi lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ.

Về thể chế phát triển Thủ đô, Tổng Bí thư đánh giá cao sự chủ động của Hà Nội trong tổng kết, đánh giá và đề xuất Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội, thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, để hoàn thiện cơ sở chính trị cho Thành phố. Đồng thời, đánh giá cao nội dung đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô với 4 nhóm nội dung lớn với 31 cơ chế chính sách.

Tổng Bí thư yêu cầu phải xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô là khâu đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và tốc độ phát triển lâu dài của Thủ đô. Không có thể chế phù hợp thì không thể có quy hoạch tốt và tạo ra không gian phát triển vượt trội. Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này phải được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo cơ sở pháp lý vượt trội đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới, cách làm mới nhưng phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung.

Tinh thần xuyên suốt là "trao quyền mạnh hơn - phân cấp, phân quyền toàn diện hơn - trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn" đúng với yêu cầu "Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm".

Tổng Bí thư cho rằng, sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội mà là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Các cơ quan Trung ương phải đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện để Hà Nội có đủ không gian pháp lý, đủ công cụ và đủ thẩm quyền cần thiết. Qua đó phát huy vai trò Thủ đô là trung tâm dẫn dắt, lan tỏa phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước.

Thành ủy Hà Nội và các cơ quan Trung ương phối hợp chặt chẽ hoàn thiện các văn bản quan trọng này trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển Thủ đô; trình Quốc hội 3 nội dung: Nghị quyết 15-NQ/TW mới, Luật Thủ đô sửa đổi và Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Gắn mô hình tăng trưởng mới với cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài

Về xác lập mô hình tăng trưởng mới và mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Hà Nội cần khai mở động lực mới, quyết tâm kiên định mục tiêu tăng trưởng liên tục 2 con số, trước mắt phải hoàn thành bằng được mục tiêu tăng trưởng ít nhất 11% trong năm 2026. Để đạt được mục tiêu này, theo Tổng Bí thư, điều cốt lõi không nằm ở mở rộng quy mô bằng mọi giá mà ở việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, dựa chủ yếu vào tăng năng suất lao động bằng tri thức, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực.

Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô phải gắn chặt với cải cách thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài, hình thành các cực tăng trưởng, không gian sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó, tạo động lực phát triển bền vững, đủ sức dẫn dắt Vùng Thủ đô và đóng góp xứng đáng cho tăng trưởng của cả nước.

Ủng hộ những giải pháp của Hà Nội về đẩy mạnh phân cấp ủy quyền và giải quyết 5 điểm nghẽn, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh cần nghiên cứu giao thẩm quyền tối đa cho Hà Nội để tự giải quyết thay vì chờ phê duyệt nhiều tầng nấc. Tháo gỡ 7 nhóm điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những khó khăn vướng mắc để giải quyết 5 điểm nghẽn. Hà Nội phải làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng, với tinh thần "đã nói là làm, đã làm là phải xong, đã làm là phải có hiệu quả".