CHÙA MỘT CỘT

Chùa được xây dựng năm 1049, ở phía Tây Bắc Kinh thành, nay là sau lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, gần quảng trường Ba Đình (ở giữa mang tên chùa). Chùa còn có tên là Liên Hoa Đài (đài Hoa sen). Tương truyền vua Lý Thái Tông nằm mộng thấy Phật ngồi trên tòa sen dắt nhà vua lên. Nhà vua bèn cho dựng ngôi chùa mang dáng bông sen nở ở giữa hồ Linh Chiểu để cầu phật cho sống lâu gọi là chùa Diên Hựu.

Chùa xây trên một cột đá nên thường gọi là Nhất Trụ (Một Cột). Kiến trúc khá độc đáo. Toàn bộ ngôi chùa bằng gỗ, hình vuông, mỗi cạnh 3m, đặt trên một cột đá tròn cao 4m, đường kính 1,25m. Trong chùa đặt pho tượng Phật Quan Âm bằng vàng. Năm 1105, nhà Lý sửa lại chùa, xây hành lang bao quanh, lại đào hồ Khang Bích bao bọc bốn bề, bốn phía đều có cầu bắc qua, đầu cầu dựng hai ngọn tháp lợp ngói sứ trắng. Hành lang và cầu tới nay đều không còn.

Bên cạnh đó có ngôi chùa cũng lấy tên Diên Hựu mới xây vào thế kỷ 18. Năm 1108, Lý Nhân Tông cho đúc một quả chuông lớn định để treo ở chùa Diên Hựu (tức Một Cột), đúc xong đánh không kêu bèn để ở ruộng cạnh chùa cho rùa chui ra chui vào nên có tê nlà chuông Quy Điền. Chuông này sau khi bị giặc Minh phá đúc súng đạn năm 1427. Chùa Một Cột là một trong những ngôi chùa đẹp của Thủ Đô.

         Ngày 11/9/1954, trước khi rút khỏi thành phố, giặc Pháp và tay sai đã cho đặt mìn phá hủy ngôi chùa này. Ngay sau khi tiếp quản Thủ đô, Chính phủ ta đã cho dựng lại như cũ, bảo tồn một di sản kiến trúc. Công việc hoàn thành vào tháng 4 năm 1955. Trước chùa Một Cột có trồng một cây Bồ Đề từ đất phật, đây là quà tặng của Tổng thống Ấn Độ khi Hồ Chủ tịch sang thăm nước này năm 1958.